Đề nghị hoàn thiện cơ chế bảo vệ người thực hiện dân chủ ở cơ sở

Góp ý dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Trần Thị Thu Phước đề nghị bổ sung quy định xử lý kết quả dân chủ bị làm sai lệch, bảo vệ người kiến nghị, phản ánh và có cơ chế linh hoạt khi lấy ý kiến Nhân dân tại địa bàn bị chia cắt do thiên tai.

Sáng 30/10, trong phiên thảo luận tại hội trường về Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), Đại tá Trần Thị Thu Phước - Phó Giám đốc Công an tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi, tham gia góp ý, đề nghị bổ sung 4 nhóm vấn đề nhằm hoàn thiện dự án luật.

Đối với quy định xử lý kết quả dân chủ bị làm sai lệch, đại biểu Trần Thị Thu Phước cho rằng, dự thảo Luật đã bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi gian lận, can thiệp trái phép làm sai lệch kết quả tại Khoản 5, Điều 8.

Tuy nhiên, Điều 9 mới quy định xử lý người vi phạm, chưa làm rõ giá trị pháp lý của kết quả bị gian lận, thẩm quyền hủy bỏ và trách nhiệm tổ chức lại quy trình dân chủ.

Thực tế, nếu kết quả biểu quyết về các khoản đóng góp hoặc quy ước cộng đồng bị làm sai lệch thì việc chỉ xử lý người vi phạm là chưa đủ.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định kết quả dân chủ bị làm sai lệch đương nhiên không có giá trị pháp lý; chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền hủy bỏ kết quả vi phạm và yêu cầu tổ chức lại quy trình.

Đồng thời, cần quy định trách nhiệm của người đứng đầu nếu buông lỏng quản lý, để xảy ra vi phạm nghiêm trọng.

Về bảo vệ người kiến nghị, phản ánh và người thực hiện giám sát, đại biểu Trần Thị Thu Phước nhận định, quy định bảo vệ thành viên ban thanh tra nhân dân hiện còn phân tán, chưa bao quát đầy đủ thành viên ban thanh tra nhân dân cấp xã, ban giám sát đầu tư của cộng đồng và công dân trực tiếp kiến nghị, phản ánh.

Đặc biệt, trường hợp nội dung kiến nghị liên quan trực tiếp đến người đứng đầu, việc chỉ gửi kiến nghị đến chính người đó có thể khiến người phản ánh bị gây áp lực, trù dập.

Vì vậy, đại biểu đề nghị chuyển quy định bảo vệ tại Điều 42 lên Điều 8 thành quy định chung, nghiêm cấm mọi hành vi đe dọa, trù dập, gây bất lợi đối với người kiến nghị, phản ánh, tố cáo và thành viên các thiết chế giám sát ở cơ sở.

Đồng thời, cần có cơ chế tiếp nhận kiến nghị vượt cấp khi nội dung liên quan trực tiếp đến người đứng đầu.

Đối với thời gian lấy ý kiến Nhân dân, Điểm b, Khoản 1, Điều 19 quy định thời gian lấy ý kiến ít nhất là 20 ngày. Tuy nhiên, dự thảo chưa có cơ chế xử lý trường hợp thiên tai, sạt lở làm các thôn, bản bị cô lập, người dân không thể tham gia trực tiếp hoặc thông qua nền tảng số.

Theo đại biểu Trần Thị Thu Phước, nếu thời hạn vẫn tính liên tục thì quyền tham gia dân chủ của người dân tại những địa bàn này có thể bị ảnh hưởng.

Do đó, cần bổ sung quy định cho phép UBND cấp xã gia hạn thời gian hoặc tổ chức lấy ý kiến bổ sung sau khi khắc phục sự cố; khoảng thời gian địa bàn bị chia cắt, cô lập do sự kiện bất khả kháng không tính vào thời hạn lấy ý kiến Nhân dân.

Góp ý về phương thức bầu ban thanh tra nhân dân cấp xã theo cụm thôn, tổ dân phố, đại biểu Trần Thị Thu Phước cho rằng, sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều địa bàn cấp xã có diện tích rộng, dân cư phân tán, các thôn, tổ dân phố cách xa nhau.

Nếu mỗi thôn đều bầu một thành viên có thể dẫn đến tổ chức cồng kềnh; ngược lại, nếu số lượng thành viên quá ít thì không bảo đảm tính đại diện.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã căn cứ diện tích, địa hình và quy mô dân số để quyết định việc bầu thành viên Ban Thanh tra nhân dân theo cụm thôn, tổ dân phố, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả và đại diện hợp lý cho các địa bàn dân cư.

Đại biểu Trần Thị Thu Phước nhấn mạnh, việc bổ sung các quy định trên sẽ góp phần khắc phục những khoảng trống pháp lý, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện thực chất, đồng thời nâng cao tính khả thi của Luật trong điều kiện thực tiễn hiện nay.