Quảng Ngãi định vị động lực tăng trưởng mới cho nông nghiệp

Quảng Ngãi đang tổ chức lại sản xuất, kết nối tiềm năng, lợi thế của các vùng để tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành nông nghiệp.

Chiều 28/10, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo “Phát triển kinh tế nông nghiệp - kinh tế biển tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên; ông Võ Văn Hưng - Thứ trưởng Bộ NN&MT; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển; ông Trần Đình Luân - Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư; ông Trần Lâm Đồng - Phó Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam; ông Hồ Trọng Phương - Giám đốc Sở NN&MT Quảng Ngãi chủ trì Hội thảo.

Dự hội thảo có Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Nguyễn Cao Phúc; đại diện lãnh đạo Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2; các vụ, cục, đơn vị trực thuộc Bộ NN&MT; lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành; 96 xã, phường, đặc khu.

Hội thảo thu hút sự quan tâm, tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, viện nghiên cứu và trường đại học trên cả nước.

Kết nối để phát huy tiềm năng, lợi thế

Phát biểu khai mạc hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên cho biết, ở phía Đông, Quảng Ngãi có thế mạnh về công nghiệp, kinh tế biển và dịch vụ, nổi bật là KKT Dung Quất với các trụ cột lọc hóa dầu, luyện kim, công nghiệp nặng gắn với hệ thống cảng biển nước sâu. Đồng thời có tiềm năng lớn về nuôi trồng, khai thác thủy sản, du lịch biển đảo và các giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc.

Ở phía Tây, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và hệ sinh thái rừng tạo lợi thế phát triển nông nghiệp đặc hữu, sâm Ngọc Linh, dược liệu, cà phê xứ lạnh, lâm nghiệp bền vững và du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

"Điều đáng quan tâm là những lợi thế ấy không tồn tại riêng lẻ mà có thể kết nối, bổ trợ lẫn nhau: Phát triển rừng gắn với dược liệu và sinh kế dưới tán rừng; nông nghiệp gắn với chế biến sâu và thị trường; kinh tế biển gắn với logistics, thủy sản và du lịch; văn hóa bản địa gắn với xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng.

Cùng với việc tăng cường kết nối giao thông Đông - Tây, đây chính là dư địa để Quảng Ngãi mở rộng không gian phát triển, nâng cao giá trị tài nguyên và sức cạnh tranh của nền kinh tế", Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên nhấn mạnh.

Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên khẳng định, tiềm năng chỉ trở thành lợi thế thực sự khi được khai thác bằng tư duy phù hợp, cơ chế hiệu quả và những giải pháp có tính khả thi cao. Vấn đề đặt ra không chỉ là phát huy những gì sẵn có, mà còn phải tổ chức lại sản xuất, khơi thông nguồn lực, nâng cao giá trị gia tăng và bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế - xã hội với bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Tập trung vào các trụ cột dẫn dắt tăng trưởng

Tại Hội thảo, ông Võ Văn Hưng - Thứ trưởng Bộ NN&MT cho rằng, Quảng Ngãi đang đứng trước cơ hội quan trọng để định hình lại mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển trong không gian mới.

Nhưng cơ hội không tự chuyển thành kết quả. Tiềm năng không tự trở thành nguồn lực. Nguồn lực cũng không tự tạo ra tăng trưởng nếu thiếu tư duy đúng, lựa chọn đúng, cơ chế phù hợp và tổ chức thực hiện hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ NN&MT gợi mở, trong điều kiện nguồn lực có hạn và cạnh tranh ngày càng gay gắt, Quảng Ngãi nên tập trung vào 3 trụ cột mà tỉnh có lợi thế khác biệt, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Một là, phát triển kinh tế rừng đa giá trị, công nghiệp dược liệu và kinh tế sinh thái. Hai là nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, chăn nuôi hiện đại gắn với chế biến sâu. Ba là kinh tế thủy sản hiện đại, nuôi biển công nghệ cao và kinh tế biển xanh.

"Và ở tất cả các trụ cột, tỉnh phải xác lập rõ vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp. Bởi, muốn hình thành vùng nguyên liệu lớn, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và tham gia các thị trường có giá trị cao, cần có những doanh nghiệp đủ năng lực tổ chức và dẫn dắt chuỗi giá trị.

Vì vậy, tỉnh cần chủ động thu hút doanh nghiệp đầu tàu vào các chuỗi giá trị chiến lược như dược liệu, gỗ và lâm sản, cà phê chất lượng cao, chăn nuôi hiện đại, thủy sản và nuôi biển. Đồng thời, phải chú trọng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa", Thứ trưởng Bộ NN&MT lưu ý.

Giáo sư, tiến sĩ Trần Công Luận - Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Đô (TP.Cần Thơ) cũng gợi mở, đối với trụ cột về kinh tế rừng, công nghiệp dược liệu và kinh tế sinh thái, Quảng Ngãi phải đầu tư hơn nữa để phát triển bền vững Sâm Ngọc Linh. Vì đây là dược liệu đặc hữu, có sức cạnh tranh trên thị trường.

"Điểm biệt lập quan trọng nhất tạo nên lợi thế cạnh tranh tuyệt đối của Sâm Ngọc Linh với các loại sâm khác trên thế giới chính là sự hiện diện hàm lượng cực cao của Majonoside - R2. Dược lý hiện đại chứng minh chất này có tác dụng chống oxy hóa, chống stress, bảo vệ tế bào thần kinh và kháng tế bào ung thư vượt trội", Giáo sư, tiến sĩ Trần Công Luận khẳng định.

Tiến sĩ Trần Đình Luân - Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ NN&MT) cho rằng, trong chiến lược phát triển kinh tế biển, Quảng Ngãi cần rà soát lại các lĩnh vực tiềm năng và nên tập trung các giải pháp thu hút đầu tư trong nuôi biển.

"Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng về nuôi biển nên hãy khẩn trương quy hoạch các khu vực nuôi biển. Quy hoạch phải đi trước một bước thì mới thu hút nhà đầu tư", tiến sĩ Trần Đình Luân gợi mở.

Tại Hội thảo, các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp không chỉ tập trung phân tích thực trạng, tiềm năng, lợi thế, còn chỉ ra những điểm nghẽn trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển Quảng Ngãi.

Tiến sĩ Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT) cho rằng, Quảng Ngãi cần tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, chuyên canh, liên kết theo chuỗi giá trị, phát huy lợi thế về dược liệu, cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi và kinh tế lâm nghiệp.

"Muốn làm được điều đó, việc tổ chức thực hiện hiệu quả pháp luật về đất đai có ý nghĩa rất quan trọng. Quảng Ngãi phải bắt tay ngay vào thực hiện hiệu quả chính sách về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp; chính sách về tiếp cận đất đai để thực hiện dự án; chính sách sử dụng đất phục vụ phát triển nông nghiệp đa giá trị để hình thành vùng nguyên liệu, thu hút đầu tư", Tiến sĩ Mai Văn Phấn chỉ rõ.

Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển khẳng định, hội thảo đã mang lại nhiều ý kiến có giá trị, góp phần giúp Quảng Ngãi khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế, hiện thực hóa các mục tiêu phát triển và mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực trong thời gian tới.

Để kết quả hội thảo sớm đi vào thực tiễn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển giao Sở NN&MT chủ trì tổng hợp, phân loại các đề xuất, xác định nội dung có thể triển khai ngay và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Các sở, ngành, địa phương chủ động rà soát lợi thế, lựa chọn nhiệm vụ ưu tiên, cụ thể hóa thành chương trình, đề án và dự án phù hợp. Việc triển khai phải xác định rõ trách nhiệm, có sản phẩm và kết quả cụ thể, tránh đầu tư dàn trải, thiếu liên kết.

Trong khuôn khổ hội thảo, Sở NN&MT ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 10 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Huy động nguồn lực đầu tư, phát triển vùng nguyên liệu, thúc đẩy chế biến sâu, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao giá trị nông sản.

Các nội dung hợp tác sẽ tiếp tục được cụ thể hóa bằng những chương trình, dự án thiết thực, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển Quảng Ngãi theo hướng hiện đại, bền vững.

Bên lề hội thảo là không gian trưng bày 160 sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của 39 chủ thể. Đây là dịp để các doanh nghiệp, hợp tác xã quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao giá trị nông sản Quảng Ngãi.