Ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng, ổn định dân cư khu vực biên giới

- Đó là một trong những yêu cầu được đoàn công tác của Ban Chỉ đạo, Tổ Biên tập tổng kết thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW đưa ra trong buổi làm việc với Thường trực Tỉnh ủy sáng 12/11.

Sáng 12/11, tại hội trường Ngọc Linh, phường Kon Tum, đoàn công tác của Ban Chỉ đạo, Tổ Biên tập tổng kết thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị làm việc với Thường trực Tỉnh ủy.

Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Trung - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo và Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy đồng chủ trì buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc có Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Y Ngọc; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi Lương Kim Sơn; đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh; lãnh đạo 9 xã biên giới cùng các đồn biên phòng trên địa bàn.

Tỉnh Quảng Ngãi có đường biên giới giáp Lào và Campuchia, với 9 xã biên giới đất liền. Năm 2025, khu vực này có khoảng 105 nghìn người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 63,1%.

Sau 9 năm thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW, kinh tế - xã hội khu vực biên giới có nhiều chuyển biến tích cực. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 7,7%, tổng thu ngân sách khoảng 330 tỷ đồng.

Từ năm 2017 đến nay, khu vực biên giới được bố trí khoảng 7.440 tỷ đồng đầu tư hạ tầng thiết yếu, ổn định dân cư và bảo vệ biên giới.

Tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư 7 dự án với tổng vốn hơn 1.600 tỷ đồng; hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho 206 hộ dân.

Các doanh nghiệp, đơn vị đứng chân trên địa bàn phát huy vai trò trong phát triển kinh tế, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” trên tuyến biên giới.

Giáo dục, y tế, thông tin liên lạc tiếp tục được quan tâm đầu tư. Tỉnh đang triển khai 9 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Hợp tác giáo dục với các địa phương của Lào và Campuchia được duy trì.

Công tác giảm nghèo, an sinh xã hội được triển khai thường xuyên. Cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo bình quân còn 3,53%; có 3/9 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Độ che phủ rừng bình quân đạt 65,46%, đây là nguồn lực sinh thái quan trọng gắn với phát triển bền vững và bảo vệ địa bàn chiến lược.

Quốc phòng, an ninh được củng cố, chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia được giữ vững. Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ biên giới được triển khai rộng khắp, với 490 tập thể thôn, làng, 1.432 hộ gia đình và 1.144 cá nhân đăng ký tự quản đường biên, mốc giới.

Công tác phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới Lào, Campuchia được duy trì; hoạt động đối ngoại, giao lưu và hợp tác trên các lĩnh vực ngày càng chặt chẽ.

Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị cơ sở được chú trọng. Các cấp ủy tăng cường cán bộ về cơ sở, phát triển đảng viên, phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bên cạnh kết quả đạt được, khu vực biên giới vẫn còn khó khăn như quy mô kinh tế nhỏ, sản xuất thiếu bền vững, nguồn nhân lực hạn chế, hạ tầng giao thông và thương mại chưa đồng bộ; hoạt động thương mại biên giới còn nhỏ lẻ, việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia có mặt còn chậm.

Nguyên nhân chủ yếu do địa hình chia cắt, dân cư phân tán, xuất phát điểm kinh tế thấp và nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu phát triển bền vững kinh tế - xã hội, cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần nhân dân các xã biên giới đất liền.

Phấn đấu cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều, duy trì 100% trạm y tế xã có bác sĩ; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia.

Tầm nhìn đến năm 2045, khu vực biên giới trở thành vùng phát triển năng động, bền vững, hình thành các trung tâm kinh tế, dịch vụ, thương mại biên giới hiện đại; xây dựng tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển toàn diện.

Để tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới đất liền gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị Trung ương quan tâm ban hành cơ chế, chính sách đặc thù và bố trí nguồn lực phát triển các xã biên giới.

Hỗ trợ nâng cấp các tuyến quốc lộ, đường tuần tra biên giới, đồn biên phòng; đầu tư hạ tầng thiết yếu, tạo sinh kế và nâng cao đời sống người dân...

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy khẳng định, Nghị quyết số 16 là chủ trương đúng đắn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với đời sống vật chất, tinh thần của người dân vùng biên giới và các khu vực lân cận.

Đồng chí Nguyễn Đức Tuy đề nghị Đoàn công tác tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến, kiến nghị tại buổi làm việc để tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với từng địa bàn biên giới.

Trong đó, ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, phục vụ vận tải, logistics và phát triển thương mại biên giới; có chính sách thúc đẩy hoạt động giao thương qua các cửa khẩu phụ.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu xây dựng các thôn, làng, xã nông thôn kiểu mẫu ở khu vực biên giới gắn với ổn định dân cư và phát triển bền vững; ban hành chính sách thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào địa bàn, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Đồng thời, quan tâm bố trí kinh phí cho công tác đối ngoại, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và tỉnh Quảng Ngãi thân thiện, hợp tác và phát triển.

Kết luận buổi làm việc, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Trung - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, đoàn công tác đánh giá cao những nỗ lực và kết quả tỉnh Quảng Ngãi đạt được trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, tỉnh đã quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người dân vùng biên; giữ vững quốc phòng, an ninh; từng bước phát huy hiệu quả kinh tế cửa khẩu, thu hút đầu tư, mở rộng hợp tác và xây dựng các mô hình bảo vệ đường biên, cột mốc.

Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương yêu cầu tỉnh tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế kinh tế biên giới; nâng cao hiệu quả khai thác các cửa khẩu, nhất là Cửa khẩu quốc tế Bờ Y.

Cần ưu tiên nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, ổn định dân cư khu vực biên giới gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Đồng thời, phối hợp với Đoàn công tác nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với thực tiễn địa phương.

Đoàn công tác sẽ tiếp thu các kiến nghị, tổng hợp phục vụ công tác tổng kết, tham mưu Bộ Chính trị xây dựng nghị quyết phù hợp với tình hình mới, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo động lực thúc đẩy phát triển bền vững khu vực biên giới tỉnh Quảng Ngãi nói riêng và cả nước nói chung.