Thị trường năng lượng cạn van an toàn

Việc eo biển chiến lược Hormuz một lần nữa gần như tê liệt sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đổ vỡ đang khiến các nguồn lực năng lượng dự phòng tiệm cận trạng thái cạn kiệt.

Theo phân tích của công ty năng lượng Rapidan Energy Group, việc đóng cửa eo biển đã gây ra đợt gián đoạn dầu mỏ toàn cầu lớn nhất trong lịch sử. Suốt 4 tháng eo biển bị phong tỏa, chính phủ các nước phương Tây và châu Á đã huy động gần như mọi công cụ chính sách sẵn có.

Các chuyên gia thị trường chỉ rõ khi cuộc xung đột tại Iran bùng phát, thị trường có khoảng 400 triệu thùng dầu tồn kho dôi dư, chưa kể các kho dự trữ chiến lược của chính phủ. Còn hiện tại, nguồn dự trữ gần như chẳng còn gì. Điều đó cho thấy nếu áp lực nguồn cung tái diễn mà không còn kho đệm, biên độ chịu đựng của thị trường lần này hẹp hơn rất nhiều.

Bài toán càng nan giải khi các phương án thay thế đều có giới hạn rõ rệt, khi một số nước Vùng Vịnh không có tuyến vận chuyển nào khác thay cho Hormuz, khiến dòng dầu xuất khẩu gần như bị chặn đứng.

Nga, nước xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới, đang bị gián đoạn nguồn cung sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa của Ukraine nhằm vào hệ thống lọc dầu, khiến giá hợp đồng tương lai dầu diesel bán buôn tại châu Âu tăng 14% trong tuần. Hai điểm nghẽn cùng lúc trên bản đồ năng lượng toàn cầu là một sự trùng hợp hiếm gặp và bất lợi.

Điều mà cuộc khủng hoảng lần này phơi bày không phải là những biến động giá dầu nhất thời, mà là một thực tế mang tính cấu trúc: sự mong manh của một hệ thống cung ứng phụ thuộc quá lớn vào một tuyến hàng hải duy nhất, cùng giới hạn của chính những công cụ phòng vệ mà thế giới từng tin cậy.