Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền Trung

Quảng Ngãi đang xác định lại mô hình tăng trưởng trong giai đoạn mới. Mục tiêu của tỉnh là trở thành tỉnh phát triển khá, là một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Sáng 24/9, UBND tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo “Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền Trung”. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền và Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong chủ trì hội thảo. 

Dự hội thảo có Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Ngô Văn Trọng; đại diện Bộ Công Thương, Bộ KH&CN, lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương và doanh nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai và TP.Đà Nẵng. Các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trong lĩnh vực kinh tế, quy hoạch và phát triển vùng.

NHIỀU TIỀM NĂNG, LỢI THẾ

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền nhấn mạnh, Quảng Ngãi đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá và là một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên.

“Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi tỉnh phải phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, đồng thời chủ động tạo dựng những động lực tăng trưởng mới”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền nhấn mạnh.

Quảng Ngãi có không gian phát triển đa dạng từ miền núi, cao nguyên, đồng bằng đến biển, hải đảo; có nền tảng công nghiệp với Khu KKT Dung Quất, hệ thống cảng biển nước sâu cùng nhiều tiềm năng về kinh tế biển, logistics, dịch vụ và du lịch.

Tuy nhiên, tỉnh cũng nhận thức rõ rằng, có tiềm năng và lợi thế chưa đồng nghĩa với việc trở thành một cực tăng trưởng. Điều quan trọng là phải chuyển hóa hiệu quả tiềm năng thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và kết quả phát triển thực chất. Đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng liên kết.

Nhà báo Phùng Công Sưởng- Tổng Biên tập báo Tiền phong cho rằng, Quảng Ngãi đang đứng trước một không gian phát triển mới. Tuy nhiên, để trở thành một cực tăng trưởng, điều quan trọng là phải nhận diện rõ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo ra các động lực tăng trưởng mới. 

TẬP TRUNG VÀO 5 ĐỘNG LỰC, TẠO CỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI

Tham luận tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Trọng - Giám đốc Sở Tài chính cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Quảng Ngãi phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào các ngành, lĩnh vực truyền thống sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị. 

Quảng Ngãi sẽ tập trung vào 5 động lực chủ yếu: Phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, theo chiều sâu và phát triển Khu kinh tế Dung Quất; biến hành lang Đông - Tây thành hành lang kinh tế thực sự; tạo bước đột phá về dịch vụ, nhất là logistics và du lịch; phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, công nghệ cao và hình thành chuỗi giá trị; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực xuyên suốt.

Ông Nguyễn Văn Trọng cũng nhấn mạnh rằng, tỉnh không lựa chọn con đường tăng trưởng bằng mọi giá. Quan điểm phát triển trong giai đoạn mới là tăng trưởng nhanh, bền vững, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), trong giai đoạn mới, Quảng Ngãi tiếp tục xác định Dung Quất là một trong những hạt nhân tăng trưởng quan trọng của tỉnh.  Các cơ quan Trung ương và tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện Đề án và đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc, hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại KKT Dung Quất.

“Vậy thì, để mục tiêu hình thành trung tâm năng lượng đi vào thực chất, Quảng Ngãi không nên chỉ đặt mục tiêu có nhiều nhà máy hoặc tổng công suất nguồn điện lớn, mà cần đảm bảo năng lực sản xuất và chuyển đổi năng lượng đa dạng gồm điện khí, thủy điện, năng lượng tái tạo, điện từ sinh khối, chất thải và các dạng năng lượng phù hợp với quy hoạch, đồng thời gắn với hệ thống lọc, hóa dầu và công nghiệp chế biến sâu”, ông Hùng gợi mở.

PGS.TS Bùi Quang Bình - Trường ĐH Kinh tế (ĐH Đà Nẵng) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi Quảng Ngãi không chỉ tăng đầu tư mà phải mở rộng thị trường và nâng hiệu suất hạ tầng. “Quảng Ngãi phải liên kết vùng và phát triển Logistics để mở rộng không gian tăng trưởng cho Quảng Ngãi”, PGS.TS Bùi Quang Bình nhấn mạnh.

PGS.TS Bùi Quang Bình phân tích, Không gian tăng trưởng hiện tại của Quảng Ngãi có tính phân cực: Dung Quất phía Đông tập trung công nghiệp lớn, cảng và xuất nhập khẩu; khu vực trung tâm đảm nhận đô thị - dịch vụ; phía Tây có nông - lâm nghiệp, dược liệu, du lịch và cửa khẩu nhưng liên kết với cực phía Đông còn hạn chế. Tỉnh phải tổ chức liên kết hiệu quả các không gian tăng trưởng này.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN ĐỂ QUẢNG NGÃI BỨT PHÁ

Quảng Ngãi tập trung vào 5 động lực để tạo cực tăng trưởng mới. Trong đó, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực xuyên suốt.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Khánh Tùng - Trưởng phòng Quản lý Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo địa phương, Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN), tỉnh phải thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp (DN). Bởi, DN vừa là chủ thể trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng của hệ thống đổi mới sáng tạo. Năng lực đổi mới sáng tạo của cộng đồng DN quyết định trực tiếp năng lực cạnh tranh và sức bật của kinh tế tỉnh.

“Trong khi đó, toàn tỉnh mới chỉ có 46 DN được công nhận doanh nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chiếm chưa đến 0,4% DN toàn tỉnh”, Tiến sĩ Nguyễn Khánh Tùng chỉ ra điểm nghẽn.

Tiến sĩ Nguyễn Khánh Tùng gợi mở, tỉnh phải ưu tiên nguồn lực hình thành Trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh; nâng cấp Trung tâm Ứng dụng và Dịch vụ Khoa học và công nghệ, các phòng thí nghiệm phục vụ doanh nghiệp. Đồng thời, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm kiếm, chuyển giao công nghệ.

Tiến sĩ Hoàng Hồng Hiệp - Giám đốc Phân hiệu Trường Đại học Tài chính - Marketing TP.Huế chỉ ra điểm nghẽn: Quảng Ngãi hiện vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn về tính bền vững trong mô hình tăng trưởng gắn với công nghiệp.

“Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh phụ thuộc lớn vào các ngành công nghiệp nặng. Trong khi đó, lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch vẫn chưa phát triển tương xứng, thiếu kết nối với ngành công nghiệp. Đáng lưu ý, lâu nay, khu đô thị trên địa bàn tỉnh phát triển chậm và chưa đuổi kịp nhịp điệu phát triển của công nghiệp. Đơn cử như Khu đô thị Vạn Tường, dù được chú trọng phát triển ngay từ đầu, gắn với KKT Dung Quất nhưng đến nay vẫn phát triển chưa tương xứng”, Tiến sĩ Hoàng Hồng Hiệp phân tích.

Nhận diện điểm nghẽn, Tiến sĩ Hoàng Hồng Hiệp “hiến kế” tỉnh cần đẩy mạnh đô thị hóa gắn với công nghiệp hóa. Việc đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, chú trọng phát triển thương mại, dịch vụ song hành với công nghiệp hóa sẽ là những động lực mới phát triển mới của tỉnh. Động lực này sẽ góp phần đáng kể trong cải thiện sinh kế và nâng cao đời sống cho cộng đồng dân cư địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền cảm ơn Báo Tiền Phong đã phối hợp với UBND tỉnh tổ chức hội thảo; trân trọng ghi nhận những ý kiến, kiến nghị, đề xuất và giải pháp của đại diện các bộ, ban, ngành, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền, những tham vấn tại hội thảo là nguồn thông tin quan trọng để tỉnh tiếp tục nghiên cứu, đưa vào quá trình xây dựng chính sách, chiến lược, chương trình hành động và các giải pháp phát triển trong thời gian tới. 

Thời gian tới, tỉnh Quảng Ngãi sẽ tập trung triển khai các chính sách, chiến lược lớn của Trung ương trên địa bàn, đưa Quảng Ngãi sớm thực hiện các mục tiêu đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng; trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới bền vững.