Khi trí tuệ nhân tạo trở thành “con dao hai lưỡi”

QNgTV- Theo báo Libération của Pháp, trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) được ca ngợi như một công cụ giúp tăng năng suất và giải phóng con người khỏi các công việc lặp lại. Tuy nhiên, đằng sau những lời hứa hẹn đó, ngày càng nhiều người lao động trong lĩnh vực công nghệ đang phải đối mặt với một thực tế khác: Mệt mỏi nhận thức, “sương mù não” và nguy cơ kiệt sức nghề nghiệp gia tăng.

Theo các chuyên gia, nhiều người dùng trong lĩnh vực công nghệ đã rơi vào tình trạng mệt mỏi, đau đầu kéo dài khi công việc trở nên rối rắm dù có hệ thống AI giúp sức tự động. Hiện tượng này được đặt tên là “AI Brain Fry” - tạm dịch là “não bị chiên bởi AI” - để chỉ trạng thái mệt mỏi tinh thần do sử dụng và giám sát quá nhiều công cụ AI vượt quá khả năng xử lý của con người. Các lập trình viên là những người đầu tiên lên tiếng cảnh báo về “AI fatigue” (mệt mỏi do AI). Nhiều người cho biết họ phải dành hàng giờ để kiểm tra lại mã do AI tạo ra, khiến công việc kéo dài hơn thay vì được rút ngắn như kỳ vọng.

Một nguyên nhân quan trọng khác là “nỗi sợ bị bỏ lại phía sau” giữa cơn bão cập nhật công nghệ đang khiến người dùng mệt mỏi vì bước vào cuộc chạy đua thích nghi không có diểm dừng.

Ngoài ra, cường độ công việc tăng lên rõ rệt do hiện tượng “đa nhiệm” và “chuyển đổi ngữ cảnh” liên tục. Một lập trình viên có thể phải giám sát cùng lúc nhiều hệ thống AI, chuyển đổi giữa các dự án trong thời gian ngắn. Mặc dù nhiều đầu việc được hoàn thành nhanh chóng, người lao động lại không có cảm giác kiểm soát hay thành tựu, mà thay vào đó là sự kiệt sức kéo dài.

Bên cạnh đó, thay vì trực tiếp tạo ra sản phẩm, nhiều người chuyển sang vai trò giám sát và kiểm tra đầu ra của AI. Công việc này đòi hỏi mức độ tập trung cao hơn, đặc biệt khi phải đánh giá các kết quả do máy tạo ra – vốn thiếu tính cá nhân và khó đoán hơn so với sản phẩm của con người. Một số chuyên gia thậm chí cảnh báo rằng việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể làm suy giảm kỹ năng tư duy và chuyên môn theo thời gian.