El Nino đe dọa sản lượng gạo Thái Lan

Hiện tượng khí hậu "Siêu El Niño" với cường độ kỷ lục đang mạnh lên trên khắp Thái Bình Dương có thể kéo dài đến đầu năm sau, gây ra hạn hán nghiêm trọng đe dọa các vụ thu hoạch lúa, tại Thái Lan – một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.

Tại các vùng trọng điểm trồng lúa ở Nakhon Pathom (Thái Lan), những cánh đồng canh tác lâu năm trong điều kiện mưa thuận gió hòa, nuôi sống nhiều thế hệ người nông dân và cung cấp lương thực cho cả thị trường nội địa lẫn hàng triệu người trên toàn cầu. Tuy nhiên, khi các hình thái thời tiết ngày càng trở nên thất thường, mỗi vụ gieo trồng lại biến thành một canh bạc đầy rủi ro. Chỉ cần một đợt mưa bị lỡ nhịp cũng có thể xóa sạch công sức lao động suốt nhiều tháng trời, đẩy hoạt động canh tác đã tồn tại hàng thế kỷ này đến bờ vực bấp bênh.Những hộ nông dân sản xuất nhỏ đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, bị kẹp giữa gọng kìm của chi phí đầu vào tăng cao, năng suất sụt giảm và giá nông sản lại vẫn giữ nguyên.

Việc trồng lúa vốn dĩ đòi hỏi lượng nước rất lớn, và những đợt khô hạn kéo dài đang khiến các cánh đồng trở nên khô cằn trong thời gian dài trước khi đến mùa thu hoạch, làm tan biến mọi kỳ vọng của người nông dân về từng vụ mùa.

Hiện tượng Siêu El Niño được dự báo sẽ mang lại nhiệt độ cao hơn nữa và tình trạng khô hạn kéo dài trên khắp Đông Nam Á, vượt xa tác động của các đợt El Niño lớn trước đây – những đợt thiên tai từng làm cạn kiệt hồ chứa, thiêu rụi đất nông nghiệp và làm sụt giảm sản lượng thu hoạch. Các nhà phân tích cảnh báo rằng Siêu El Niño có thể đẩy hệ thống nông nghiệp của đất nước đến một điểm tới hạn nguy hiểm, gây thiệt hại đồng thời cho sản xuất, sản lượng xuất khẩu và thu nhập của người dân nông thôn.

Mức sụt giảm 15% sản lượng lúa gạo hàng năm được dự báo đã buộc Thái Lan phải xem xét lại cách tiếp cận vấn đề an ninh lương thực. Thách thức hiện nay không còn chỉ là làm sao để trồng đủ lúa, mà là làm sao để trồng lúa với lượng nước ít hơn nhiều. Tại một trung tâm nghiên cứu nông nghiệp hàng đầu, các nhà khoa học đang chạy đua với biến đổi khí hậu để phát triển các giống lúa chịu hạn, có khả năng sống sót qua những đợt khô hạn kéo dài mà không làm sụt giảm năng suất.

Dù các nhà khoa học có thể đang tạo ra những giống lúa của tương lai, nhưng chương tiếp theo trong câu chuyện về lúa gạo của Thái Lan lại phụ thuộc vào chính những người nông dân đang canh tác trên đồng ruộng ngày hôm nay. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu họ có thể trụ vững đủ lâu để vượt qua những thách thức sắp tới hay không.