Chạy bộ giúp kích hoạt gen có thể chống Alzheimer

Một nghiên cứu mới của hệ thống y tế Mass General Brigham (Mỹ) vừa hé lộ cách mà vận động thể chất tác động trực tiếp đến các tế bào não, làm sáng tỏ cơ chế giúp ngăn ngừa bệnh Alzheimer và gợi mở những hướng đi mới trong điều trị. Theo đó, chạy bộ không chỉ cải thiện trí nhớ mà còn kích hoạt các gen bảo vệ liên quan đến việc hình thành tế bào thần kinh mới và điều hòa chức năng miễn dịch trong não.

Bằng công nghệ giải trình tự RNA đơn bào tiên tiến và mô hình chuột mắc Alzheimer, nhóm chuyên gia xác định được các loại tế bào thần kinh phản ứng mạnh nhất với việc tập luyện.

Nghiên cứu tập trung vào vùng hồi hải mã (hippocampus – trung tâm ghi nhớ của não, nơi bị tổn thương sớm nhất ở bệnh nhân Alzheimer. Sau thời gian cho chuột chạy trong bánh xe, nhóm nghiên cứu ghi nhận sự thay đổi đáng kể trong hoạt động của hai loại tế bào quan trọng: tế bào vi thần kinh (microglia) liên quan đến đáp ứng bệnh lý và một loại tế bào hình sao mới, gắn với các mạch máu trong não, vừa được nhóm nghiên cứu xác định. Đặc biệt, nhóm đã xác định gen Atpif1 đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra tế bào thần kinh mới – một cơ chế then chốt để bảo vệ trí nhớ. Khi tác động vào gen này, các tế bào mới sinh trong não được kích hoạt mạnh hơn, hứa hẹn mở ra hướng phát triển thuốc mô phỏng lợi ích của vận động thể chất.