Cảnh giác với giông sét

QNgTV- Chưa đầy nửa tháng, ở tỉnh Quảng Ngãi đã xảy ra 3 vụ sét đánh tử vong tại chỗ. Đáng nói, các nạn nhân đều gặp nạn khi đang lao động ngoài trời và chủ quan không tìm nơi trú ẩn an toàn khi giông sét ập đến. Đây là hồi chuông cảnh báo khẩn cấp khi mùa mưa giông mới chỉ bắt đầu.

Mới đây, tỉnh Quảng Ngãi có hai người bị sét đánh tử vong. Hai nạn nhân là anh Đ.V.N, 29 tuổi ở xóm Gò Ngoài xã Sơn Linh và chị P.T.A 43 tuổi ở thôn Nước Y xã Ba Vinh. Theo phản ảnh của lãnh đạo địa phương của hai xã Ba Vinh và Sơn Linh thì cả hai người bị sét đánh tử vong trong lúc họ đang thu hoạch keo trên các sườn đồi. Mưa giông ập đến, cả hai đều không tìm nơi trú ẩn an toàn. Hôm cuối tháng 4/2026, một người đàn ông ở thôn Liên Trì xã Đông Sơn tỉnh Quảng Ngãi đang chở lúa từ đồng về cũng bị sét đánh tử vong tại chỗ. Vậy là, chỉ trong vòng nửa tháng, đã có 3 nạn nhân trong tỉnh bị sét đánh tử vong.

Sét là hiện tượng phóng điện khổng lồ trong khí quyển giữa các đám mây và mặt đất, hoặc giữa các đám mây với nhau. Bản chất của sét là do sự tích tụ điện tích trái dấu trong các đám mây giông tạo ra hiệu điện thế lên tới hàng triệu vôn.

Trong các đám mây giông, đặc biệt là mây đối lưu, các luồng không khí mạnh cuốn theo những hạt nước, hạt mưa và tinh thể đá va chạm và cọ xát vào nhau. Quá trình này làm phần trên của đám mây tích điện dương và phần đáy tích điện âm.

 Khi sự chênh lệch điện tích giữa các vùng trong mây hoặc giữa mây và mặt đất quá lớn, không khí không còn khả năng cách điện. Dòng điện sẽ phóng qua không khí để cân bằng điện tích, tạo ra đường đi sáng rực chính là tia sét.

Nhiệt độ của một tia sét có thể lên tới 30.000 độ C. Chính nhiệt độ cực cao này làm không khí giãn nở đột ngột, tạo ra sóng âm thanh mà chúng ta nghe thấy chính là tiếng sấm.

Khi có mưa giông, các loại trụ điện hoặc cây cao đều có thể trở thành “đối tượng” để sét giáng xuống. Nhằm ngăn ngừa sét đánh gây hư hỏng thiết bị máy móc nên dưới các trụ điện hoặc trụ phát thanh và tháp truyền hình trước đây người ta đều chôn cột thu lôi bên dưới.

Nhằm khuyên nhủ con cháu tránh bị sét đánh, ông bà ta hay cảnh báo mỗi khi có mưa giông thì ma quỷ thường trú dưới các tán cây cổ thụ nên chúng ta không được núp dưới gốc cây cao vì trời sẽ đánh ma quỷ, ta cũng bị vạ lây.

Mùa hè, hễ có mưa là có giông sét. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia và các tỉnh thường dự báo thời tiết hai giờ một lần thông qua các phương tiện truyền thông. Ngoài cảnh báo sẽ có mưa lớn gây ngập úng, sạt lở đất, cây ngã đổ, bao giờ nhà đài cũng cảnh báo chuyện  giông sét kèm theo mưa và khuyên mọi người tìm nơi trú ẩn an toàn.

Không phải cơn mưa giông nào cũng xảy ra hiện tượng sét đánh chết người. Chính vì điều này tạo tâm lý chủ quan cho nhiều người. Vì không biết trong mưa có giông sét hay không nên nhiều người nghĩ “chắc giông sét nó chừa mình ra”. Tâm lý chủ quan và tham công tiếc việc đã dẫn đến bị kịch như các trường hợp nêu trên.

Đây mới chỉ là khúc dạo đầu của một mùa hè còn nguyên phía trước. Nghĩa là giông sét vẫn còn tiếp tục mỗi khi có mưa giông nên mọi người không nên chủ quan để phải chết trước những hiện tượng cực đoan của thời tiết. Hễ thấy mây kéo đến đen kịt bầu trời thì tốt nhất là sớm tìm chỗ tránh trú an toàn.