Quốc hội Việt Nam 80 năm đồng hành cùng dân tộc

80 năm qua, Quốc hội Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc, thực thi vai trò là cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, hoàn thành trọng trách mà Nhân dân giao phó. Từ khi ra đời đến nay, trải qua 15 khoá hoạt động, Quốc hội không ngừng lớn mạnh, phát triển và hoàn thiện phương thức hoạt động, góp phần xây dựng thể chế, pháp lý, quyết định những vấn đề trọng đại, bảo vệ quyền lợi của Nhân dân, khẳng định vị thế trong hệ thống chính trị và quan hệ quốc tế, xứng đáng là người đầy tớ trung thành của Nhân dân như lời Bác Hồ căn dặn.

Cách đây tròn 80 năm, ngày 5/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn dân đi bỏ phiếu, đánh dấu ngày Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, khi nhân dân bắt đầu thực sự hưởng quyền dân chủ của mình. Cuộc bầu cử được tiến hành theo các nguyên tắc “phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín”, tạo nên thắng lợi lịch sử, thành lập Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ. Trước đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã triệu tập Đại hội đại biểu quốc dân, tập hợp sức mạnh toàn dân và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, đặt nền móng cho độc lập và tự do của dân tộc.

Ngày 16/8/1945 tại đình Tân Trào, Tuyên Quang, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng bộ Việt Minh khai mạc Đại hội đại biểu quốc dân, với hơn 60 đại biểu từ ba miền Bắc, Trung, Nam; các dân tộc, đảng phái, đoàn thể cứu quốc và Việt kiều. Đại hội thông qua ba quyết định quan trọng, trong đó mấu chốt là giành chính quyền và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa độc lập. Quốc kỳ được xác định là lá cờ đỏ sao vàng, Quốc ca là bài Tiến quân ca. Ngày 17/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời tuyên thệ trước lá cờ Tổ quốc, khẳng định quyết tâm lãnh đạo nhân dân chiến đấu giành độc lập. Quốc dân Đại hội Tân Trào trở thành mốc son lịch sử, tiền thân của Quốc hội Việt Nam.

Thực hiện Nghị quyết Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945, toàn dân Việt Nam nổi dậy giành chính quyền, đưa quyền lực về tay nhân dân. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Trong điều kiện thù trong, giặc ngoài và khó khăn về kinh tế - xã hội, công tác chuẩn bị Tổng tuyển cử diễn ra khẩn trương, tới tận làng xã. Ngày 6/1/1946, toàn quốc tổ chức cuộc bầu cử theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Tổng số cử tri đi bầu đạt 89%, bầu ra 333 đại biểu đại diện cho các giới, tôn giáo, trí thức, thương gia và các nhà lão thành cách mạng. Cuộc Tổng tuyển cử hoàn toàn thắng lợi, đánh dấu mốc son chói lọi đầu tiên trong lịch sử phát triển thể chế dân chủ của Việt Nam.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử 1946 đánh dấu bước trưởng thành quan trọng của Nhà nước cách mạng Việt Nam, với Quốc hội, Chính phủ thống nhất, Hiến pháp tiến bộ và hệ thống chính quyền đầy đủ yếu tố pháp lý, đại diện cho nhân dân trong và ngoài nước.

Cuộc bầu cử do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, thành công thể hiện niềm tin tuyệt đối của nhân dân vào lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, đồng thời khẳng định khát vọng, tinh thần và sức mạnh đoàn kết toàn dân. Tại kỳ họp đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: kết quả này là thành quả của sự hy sinh, đoàn kết anh dũng của toàn thể đồng bào Việt Nam, mọi lứa tuổi, tôn giáo và dân tộc.

Từ Quốc hội khóa I năm 1946 đến khóa XV, Quốc hội Việt Nam luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết dân tộc, cơ quan đại biểu cao nhất và quyền lực nhà nước tối cao, phản ánh ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ôn lại lịch sử, tự hào về những đóng góp và thành tựu của Quốc hội Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để vận dụng những bài học quý giá vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, nâng cao nhận thức về vai trò, vị thế của Quốc hội trong tiến trình hội nhập, phát triển, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh và hùng cường.