Mừng tuổi - Nét đẹp đầu năm

QNgTV- Mỗi khi Tết đến, xuân về, trong không khí sum vầy của gia đình Việt, mừng tuổi là một phong tục không thể thiếu. Từ ông bà, cha mẹ đến con cháu, từ lời chúc đầu năm đến phong bao lì xì nhỏ trao tay, tất cả đều gửi gắm mong ước về sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp. Mừng tuổi không đơn thuần là trao, nhận, mà còn là cách để con người thể hiện sự kính trọng với người lớn tuổi, yêu thương thế hệ trẻ và khởi đầu năm mới bằng niềm tin, sự gắn kết và thương yêu.

Tết đến, nhà nào cũng tất bật chuẩn bị bánh mứt tươm tất. Gian bếp đỏ lửa, mâm cỗ thơm mùi nếp mới. Từ sáng sớm mùng Một, con cháu trong gia đình đã sửa soạn quần áo mới, gương mặt ai cũng ánh lên niềm háo hức. Những bộ quần áo mới được nâng niu mặc vào, không chỉ để đón Tết, mà còn để bước vào năm mới với tất cả sự trân trọng.

Theo phong tục xưa, đầu năm, mỗi gia đình đều chuẩn bị một quả bánh, mứt, trái cây để về nhà nội, nhà ngoại, họ hàng gần, gọi là đi mừng tuổi đầu năm. Cả gia đình cùng đi, ông bà, cha mẹ, con cháu quây quần đông đủ. Trong không gian uy nghiêm của gian thờ, nén nhang được thắp lên, khói hương lan tỏa, lời khấn vái được cất lên thành kính. Đó là khoảnh khắc con cháu hướng về tổ tiên, nguồn cội, cầu mong một năm mới bình an, gia đình êm ấm, làm ăn khấm khá.

Mừng tuổi, trước hết, là mừng cho sự khởi đầu. Mừng cho thêm một năm mới đến trong đời mỗi người. Giữa không gian ngày xuân, bên bàn trà ấm, khi nén nhang trên bàn thờ vừa lắng khói, ông bà trao lộc đầu năm cho cháu con, cha mẹ gửi lời chúc tuổi mới đến con cái. Những phong bao đỏ được trao bằng hai tay, kèm theo ánh mắt hiền từ và nụ cười ấm áp, như gửi gắm yêu thương và kỳ vọng cho một năm an lành, mọi sự hanh thông và may mắn.

Giá trị của mừng tuổi không nằm ở số tiền trong phong bao lì xì, mà ở ý nghĩa của sự trao gửi đầu năm. Phong bao đỏ như một lời chúc bình an, may mắn, được gửi đi bằng sự trân trọng và yêu thương. Qua đó, mừng tuổi trở thành cách để gắn kết các thế hệ trong gia đình, mở đầu năm mới bằng niềm vui và sự ấm áp. Cùng với phong bao đầu năm là những lời dặn dò nhẹ nhàng của ông bà dành cho cháu con. Không giáo huấn, không nặng lời, chỉ là những nhắc nhở, động viên cháu con về cách sống, cách làm người. Chính từ những lời dặn ấy, và từ tấm gương của người đi trước, con cháu học được cách lớn lên cho trọn vẹn không chỉ thêm tuổi đời, mà còn thêm nền nếp, nhân cách và trách nhiệm với gia đình, xã hội.

Ngày nay, phong tục mừng tuổi vẫn được gìn giữ, nhưng cũng có thêm những đổi thay đầy nhân văn. Ở nhiều gia đình, khi con cháu đã trưởng thành, có công việc ổn định, mừng tuổi ngược lại ông bà, cha mẹ. Phong bao được trao đi không phải để lì xì lấy may đơn thuần, mà là lời chúc thọ, lời mong cầu ông bà, cha mẹ sống lâu, sống khỏe, an vui bên con cháu. Một vòng tròn yêu thương cứ thế được nối dài qua năm tháng.

Sau nghi thức lì xì là những lời chúc tụng rộn ràng. Năm mới sức khỏe dồi dào, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, học hành đạt kết quả cao. Những câu chúc tưởng chừng quen thuộc, nhưng năm nào cũng mới, bởi nó mang theo niềm tin vào những điều tốt đẹp phía trước. Tiếng cười nói râm ran, tiếng chúc Tết hòa trong âm thanh rộn ràng của ngày đầu năm, làm cho ngôi nhà thêm ấm áp.

Phong tục mừng tuổi thường diễn ra vào thời khắc đầu tiên của năm mới, khi ngày mùng Một vừa bắt đầu. Đó là khoảnh khắc thiêng liêng, khi con người tạm gác lại những lo toan của năm cũ, mở lòng đón nhận một khởi đầu mới. Trong giây phút ấy, mừng tuổi là cách trao gửi yêu thương, nhận về niềm tin và hy vọng.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, thì tục mừng tuổi vẫn được gìn giữ như một sợi dây nối liền quá khứ và hiện tại. Dù cách thức có thể thay đổi, dù phong bao có thể giản đơn hơn hay đủ đầy hơn, thì ý nghĩa cốt lõi vẫn còn nguyên vẹn  đó là sự sum vầy, là lòng hiếu kính, là ước mong cho một năm mới an lành.

 Xuân lại về. Trong sắc vàng rực rỡ của hoa mai, hoa cúc, trong mùi hương trầm phảng phất, phong tục mừng tuổi vẫn âm thầm hiện diện, làm nên hồn cốt Tết Việt. Một phong bao nhỏ, một lời chúc chân thành  đủ để khởi đầu một năm mới ấm áp, an lành và đầy hy vọng.