Lễ cúng máng nước của người Xơ Đăng

QNgTV- Người Xơ Đăng có một nền văn hóa lâu đời, độc đáo với rất nhiều lễ cúng các thần linh, như lễ cúng thần nước, thần lửa, thần rừng. Trong đó, lễ cúng máng nước là nét tín ngưỡng đặc trưng gắn với việc gìn giữ nguồn nước của cộng đồng. Lần đầu giới thiệu tại Tuần Di sản văn hóa Quảng Ngãi 2025, nghi lễ đã góp phần lan tỏa vẻ đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng.

Lễ cúng máng nước của người Xơ Đăng thường diễn ra vào khoảng tháng 3 hoặc tháng 11, trước lễ mừng lúa mới. Trước ngày lễ, già làng phân công thanh niên dọn dẹp, gia cố máng nước tại làng và khu vực đầu nguồn. Đến ngày cúng chính thức, dân làng tập trung tại máng nước cùng già làng thực hiện nghi lễ.

Theo quan niệm của người Xơ Đăng, vạn vật đều có linh hồn. Nguồn nước là nơi bắt đầu của sự sống và cần được thần linh che chở. Vì vậy, nghi lễ cúng máng nước được tổ chức để cầu mong nguồn nước dồi dào, phục vụ đời sống, sản xuất, nhất là nhắc nhở cộng đồng cùng nhau bảo vệ rừng, giữ gìn nguồn nước.

Dòng nước mới từ đầu nguồn được đưa về làng. Những giọt nước đầu tiên được phụ nữ trong làng hứng mang về nhà, như mang theo lộc lành cho mỗi gia đình. Sau phần lễ là phần hội với tiếng chiêng, điệu múa và rượu cần, tạo nên không gian sinh hoạt cộng đồng đậm bản sắc.

Giữa nhịp sống đổi thay của vùng cao, dòng nước từ đại ngàn vẫn giữ mạch nguồn chảy về từng nóc nhà, mang theo ký ức văn hóa của bao thế hệ người Xơ Đăng. Việc tái hiện lễ cúng máng nước tại Tuần Di sản văn hóa Quảng Ngãi 2025 là cách để những giá trị truyền thống tiếp tục được kể lại, được lan tỏa cho hôm nay và mai sau.